Przedmiot: Zarządzanie strategiczne

 

Prowadzący: prof. dr hab. Bogdan Nogalski

                       dr hab. Jerzy Bieliński, prof. UG

                       dr hab. Jacek Rybicki, prof. UG

 

 

1. Paradoksy strategiczne

1.1. Istota paradoksu strategicznego

1.2. Paradoksy występujące na etapie formułowania strategii

1.3. Paradoksy występujące na poszczególnych  poziomach strategicznych

1.4 Paradoksy występujące w kontekście tworzenia strategii

1.5. Sprzeczności w priorytetach organizacyjnych

 

Paradoks strategiczny jest określany jako sytuacja, w której występują sprzeczne i wzajemnie wykluczające się czynniki, konieczne do rozpatrzenia w danym momencie czasu. Paradoks strategiczny nie ma rozwiązania. Stratedzy rozwiązują paradoksy strategiczne przez maksymalne łagodzenie występujących sprzeczności w danej sytuacji.

W tym ujęciu paradoks nie może być postrzegany jako skutek działania przeciwny do zamierzonego, czyli sprzeczny z początkowymi zamierzeniami.

Bob de Wit i Ron Meyer wyróżnili dziesięć paradoksów strategicznych dotyczących procesu formułowania strategii, kontekstu tworzenia strategii oraz istoty samej strategii. Książka  ta jest podstawowym podręcznikiem do nauki zarządzania strategicznego w Europie Zachodniej.

 

2. Myślenie strategiczne

2.1 Istota paradoksu: Schematyczność – Kreatywność

2.2 Perspektywy analizy: Myślenie liniowe – Myślenie lateralne

 

Przykłady myślenia liniowego, analitycznego, obwarowanego rygorami metodologicznymi.

Przykłady myślenia lateralnego, kreatywnego, sprzecznego z utartymi schematami.

Myślenie strategiczne jako nauka i jako sztuka

Koncepcje biznesowych zastosowań myślenia strategicznego.

Stopnie swobody przy tworzeniu nowych produktów i usług

 

3. Proces tworzenia strategii 

3.1 Istota paradoksu: Strategia rozważana – Strategia wyłaniająca się

3.2. Perspektywy analizy: Podejście planistyczne – Podejście ewolucyjne

 

Koncepcja H. Mintzberga i krytyka podejścia planistycznego

Szkoła planistyczna versus Szkoła ewolucyjna w zarządzaniu strategicznym. Biznes Plan versus strategia wyłaniająca się.

Planowanie sytuacyjne i kroczące

Systemy wczesnego ostrzegania i stały monitoring zmian w otoczeniu przedsiębiorstwa

 

 

4. Zmiana strategiczna

4.1 Istota paradoksu: Rewolucja – Ewolucja

4.2 Perspektywy analizy: Zmiany skokowe – Zmiany ciągłe

 

Klasyfikacja zmian w otoczeniu, typy otoczenia, procesy dostosowawcze przedsiębiorstw do zmian w otoczeniu, zmiany ewolucyjne i rewolucyjne, strategia jako ewolucja modelu biznesowego, trategia na bazie rewolucyjnej innowacji, zmiana strategiczna

 

5. Strategie na poziomie biznesu

5.1. Istota paradoksu: Rynki – Zasoby

5.2. Perspektywy analizy: Otoczenie – Organizacja ( Podejście pozycyjne – Podejście zasobowe)

 

Organizacje „napędzane przez rynek”, organizacje „napędzane przez zasoby”, analiza TOWS/SWOT, dualny charakter Modelu BCG, strategie konkurencji na poziomie strategicznej jednostki gospodarczej, model K. Ohmae, model K.Obłója, Model Milesa-Snowa, Analiza SPACE

 

6. Strategie na poziomie korporacji

6.1 Istota paradoksu: Autonomia – Synergia

6.2.Perspektywy analizy: Portfel biznesowy – Kluczowe kompetencje

 

Zasobowa teoria budowy strategii versus Pozycyjna teoria budowy strategii, strategie inwestycyjne na poziomie korporacji, strategiczna Jednostka Gospodarcza, metody portfelowe, kluczowe kompetencje przedsiębiorstwa, Navigator Scandi, organizacja ucząca się, analiza kluczowych kibiców organizacji

 

7. Strategie na poziomie otoczenia konkurencyjnego

7.1.Istota paradoksu: Konkurencja – Kooperacja

7.2. Perspektywy analizy: Organizacja dyskretna – Organizacja sieciowa

 

Łańcuch wartości Portera, tworzenie wartości – uwarunkowania kontekstu działania, zawłaszczanie wartości – uwarunkowania kontekstu działania, alianse strategiczne, koncepcja grona M. Portera, organizacja sieciowa, outsourcing, centrum strategiczne a sieć, organizacja wirtualna, wady i zalety organizacji sieciowej, wirtualizacja przedsiębiorstw, typowe modele biznesowe na poziomie otoczenia konkurencyjnego, model Operatora, model Integratora, model Dyrygenta

 

8. Kontekst sektorowy

8.1. Istota paradoksu: Konieczność dostosowania się – Możliwości wyboru

8.2. Perspektywy analizy: Ewolucja sektora – Kreowanie sektora,

8.3. Konkurencyjność sektora w aspekcie międzynarodowym

 

Firmy budujące sektor, firmy zmieniające reguły gry w sektorze, dostosowujące się do reguł gry w sektorze, firmy znikające z sektora

Atrakcyjność inwestycyjna poszczególnych sektorów gospodarczych.

Czynniki konkurencyjność sektora w aspekcie międzynarodowym.

Rola instrumentów polityki państwa dla wzrostu konkurencyjności sektorów  dojrzałych i nowoczesnych

 

 

9. Kontekst międzynarodowy

9.1. Istota paradoksu: Globalizm - Lokalizm

9.2. Perspektywa analizy: Globalna konwergencja – lokalna różnorodność

9.3. Zarządzanie strategiczne na poziomie międzynarodowym

 

 

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa globalnego. Budowa łańcuchów wartości w przedsiębiorstwach. globalnych. Czynniki konkurencyjności w przedsiębiorstwa globalnych.

Działania korporacji transnarodowych.(KTN).Pozytywne i negatywne aspekty działania KTN

 

10. Ewolucja koncepcji "zarządzania strategicznego" w warunkach "nowej ekonomii"-

10.1. Zmiany strategii przedsiębiorstw i przekształcenia sektorowe jako wynik:

   - migracji wartości,

   - rozwoju innowacji,

   - rozwoju powiązań sieciowych i strategii gron

10.2. Budowa scenariuszy rozwoju przedsiębiorstw i branż w warunkach "nowej ekonomii"

 

 

Literatura:

 

  1. B. De Wit, R. Meyer, Strategy – Process Content Context, Thomson Business Press, London 1999.
  2. Porter  M., Strategia konkurencji, metody analizy sektorów i konkurencji PWE, Warszawa 1992,
  3. Porter M., Porter o konkurencji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2001
  4. K. Obłój, Strategia organizacji, PWE, Warszawa 1999
  5. K. Obłój, Tworzywo skutecznych strategii, PWE, Warszawa 2002
  6. Strategor, Zarządzanie firmą, strategie, struktury, decyzje, tożsamość, PWE , Warszawa 1995
  7. E. Urbanowska –Sojkin, Zarządzanie strategiczne przedsiębiorstwem na przykładach, Wydawnictwo AE e Poznaniu, Poznań 2002
  8. G. Gierszewska, M. Romanowska, Analiza strategiczna przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa 2002.
  9. Jacek M. Rybicki, Bogdan Nogalski, Piotr Dwojacki, Współczesne problemy teorii i praktyki zarządzania strategicznego, w: Wybrane problemy współczesnej gospodarki rynkowej, Studia i materiały Master of Business Administration Uniwersytetu Gdańskiego, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2002.
  10. G.Gierszewska, B.Wawrzyniak, Zarządzanie strategiczne – wyzwania globalizacji, Poltext, Warszawa 2002.

 

 

 

 

Materiały pomocnicze do wykładu prof. dr hab. J.Bielińskiego

Materiały pomocnicze do wykładu prof. B.Nogalskiego oraz dr hab. prof. UG J.Rybickiego