Zaległy podatek od nieruchomości nie znika automatycznie wraz z upływem czasu. Znaczenie mają m.in. terminy przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz sposób jego ustalenia, dlatego w przypadku zaległości liczy się dokładne sprawdzenie sytuacji.
Zaległy podatek od nieruchomości – kiedy powstaje obowiązek zapłaty?
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości jest związany przede wszystkim z nabyciem lub objęciem nieruchomości w posiadanie. Co do zasady powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające opodatkowanie.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku nowo wybudowanego budynku lub budowli. W takim przypadku obowiązek podatkowy powstaje od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym zakończono budowę albo rozpoczęto użytkowanie obiektu lub jego części przed ostatecznym wykończeniem.
Dla przykładu, jeśli nieruchomość została kupiona 12 lipca, obowiązek podatkowy powstaje od 1 sierpnia tego samego roku. Sam obowiązek nie oznacza jeszcze, że podatek stał się zaległością. Zaległość pojawia się dopiero wtedy, gdy podatek nie zostanie zapłacony w obowiązującym terminie. W przypadku osoby fizycznej podatek od nieruchomości jest co do zasady płatny jednorazowo lub w czterech ratach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada.
Ile lat wstecz gmina może żądać zapłaty podatku od nieruchomości?
Co do zasady gmina może dochodzić zaległego podatku od nieruchomości w granicach terminu przedawnienia określonego w Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 70 § 1 tej ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji gmina może po prostu sięgnąć dokładnie pięć lat wstecz. Istotne znaczenie ma m.in. to, czy zobowiązanie zostało już prawidłowo ustalone oraz czy w konkretnym przypadku wystąpiły okoliczności wpływające na bieg terminu przedawnienia. Przepisy przewidują bowiem sytuacje, w których termin ten może zostać zawieszony lub jego bieg rozpoczyna się na nowo.
W praktyce oznacza to, że przy otrzymaniu decyzji dotyczącej podatku za wcześniejsze lata warto sprawdzić: rok, którego dotyczy należność, termin płatności oraz daty istotnych czynności podejmowanych przez organ podatkowy. Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy żądana przez gminę kwota nadal może być skutecznie dochodzona.
Od kiedy liczy się termin przedawnienia podatku od nieruchomości?
Punktem wyjścia nie jest dzień, w którym gmina stwierdziła istnienie zaległości, lecz koniec roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tak wynika z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Od końca tego roku należy liczyć pięcioletni okres prowadzący do przedawnienia zobowiązania.
Przykładowo, jeżeli termin zapłaty podatku przypadał w 2022 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się wraz z końcem 2022 r. Pięć lat upływa więc z końcem 2027 r., o ile w międzyczasie nie wystąpiły okoliczności przewidziane w przepisach, które wpływają na bieg terminu.
Warto zwrócić uwagę na te wyjątki, ponieważ zawieszenie biegu przedawnienia może spowodować, że zobowiązanie pozostanie możliwe do dochodzenia dłużej niż wynikałoby to z prostego dodania pięciu lat. Ordynacja podatkowa wskazuje m.in. sytuacje związane z odroczeniem terminu płatności lub rozłożeniem podatku albo zaległości na raty.
Dlatego przy ocenie, czy podatek od nieruchomości rzeczywiście się przedawnił, nie wystarczy ustalenie samego roku, którego dotyczy zaległość. Trzeba również sprawdzić termin płatności oraz to, czy w danej sprawie wystąpiły zdarzenia wpływające na bieg terminu przedawnienia.
