15 października TSUE ma wydać ważny wyrok dotyczący zasad zwrotu pieniędzy po nieautoryzowanych transakcjach. Spór dotyczy tego, czy bank powinien najpierw oddać klientowi środki, a dopiero później dochodzić ich odzyskania, jeśli uzna, że doszło do rażącego niedbalstwa po stronie posiadacza rachunku.
Kluczowy spór o kolejność działań banku
Sprawa przed TSUE dotyczy klientki PKO BP, z której rachunku oszust po wyłudzeniu danych do bankowości internetowej przelał 3 tys. zł. Bank odmówił zwrotu, wskazując na rażące niedbalstwo klientki, a pytanie prejudycjalne do unijnego trybunału skierował Sąd Rejonowy w Koszalinie, który w styczniu 2025 r. zawiesił postępowanie.
Zgodnie z przepisami bank co do zasady powinien zwrócić środki z nieautoryzowanej transakcji najpóźniej do końca następnego dnia roboczego od jej stwierdzenia lub zgłoszenia. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy instytucja ma udokumentowane podstawy do podejrzenia próby wyłudzenia zwrotu przez klienta i zawiadomi o tym organy ścigania.
Rzecznik generalny TSUE Athanasios Rantos w opinii z 5 marca 2026 r. uznał, że sam zarzut rażącego niedbalstwa nie wystarcza, aby odmówić bezzwłocznego zwrotu. PKO BP poinformował już, że stosuje podejście zgodne z tym kierunkiem interpretacji.
Rosnąca skala oszustw i presja na sektor bankowy
Znaczenie wyroku rośnie wraz ze skalą problemu. Według danych NBP w I kwartale 2026 r. wartość oszustw dokonanych za pomocą przelewów sięgnęła blisko 246 mln zł i była o połowę wyższa niż rok wcześniej, a ponad 60 proc. tej kwoty stanowiły przypadki, w których przestępcy nakłonili ofiary do wykonania przelewu lub przekazania danych.
NBP wskazuje, że wzrost tego typu oszustw trwa od początku 2024 r. W latach 2022–2025 do Rzecznika Finansowego wpłynęło ponad 10 tys. wniosków o pomoc w sprawach odmowy zwrotu środków. Dodatkowo 7 września 2026 r. prezes UOKiK zakończył cztery postępowania wobec Alior Banku, mBanku, BNP Paribas i Banku Millennium, które zobowiązały się zmienić sposób rozpatrywania zgłoszeń i ponownie przeanalizować wcześniej odrzucone reklamacje, podczas gdy wobec kolejnych dziesięciu banków podobne postępowania nadal trwają.
onsument powinien zgłosić nieautoryzowaną transakcję niezwłocznie, nie później niż w ciągu 13 miesięcy od zdarzenia, przy czym ewentualny wyrok TSUE nie będzie oznaczał automatycznego wznowienia spraw zakończonych prawomocnym orzeczeniem.
