Już niedługo niektórzy polscy przedsiębiorcy będą objęci obowiązkiem przyjmowania zużytych butelek i puszek. System kaucyjny ma wejść w życie wraz z początkiem 2025 roku. Właśnie znowelizowano przepisy ustawy, określającej zasady jego funkcjonowania. Zapisy dotyczą m.in. nowego terminu dla zbiórki opakowań po niektórych przetworach mlecznych i zwiększenia zakresu kontroli nad systemem.
System kaucyjny a nowe obowiązki dla polskich przedsiębiorców
Wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce największe zmiany niesie dla przedsiębiorców prowadzących placówki handlowe o powierzchni powyżej 200 m2. To właśnie największe markety mają zostać objęte obowiązkiem uczestniczenia w systemie zbiórki opakowań. Mniejsze sklepiki mogą przystąpić do programu dobrowolnie (chyba że sprzedają napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku – wówczas muszą oferować klientom możliwość odzyskania kaucji).
Co istotne, uczestnictwo w systemie kaucyjnym nie oznacza konieczności inwestycji w specjalne urządzenia. Wprawdzie automaty przyjmujące zużyte opakowania i automatycznie rozliczające kaucję należną konsumentom znacznie odciążają pracowników, ale sklepy równie dobrze mogą „ręcznie” prowadzić odbiór butelek i puszek. Czynnik ten jest z pewnością zachętą dla drobnych sklepikarzy, w szczególności dlatego, że nowelizacja ustawy o systemie kaucyjnym zakłada obowiązek funkcjonowania co najmniej jednego punktu odbioru opakowań w każdej gminie.
Nowe regulacje dotyczące systemu kaucyjnego w Polsce
Na początku września Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało informację o zmianach, jakie przewiduje nowelizacja ustawy z dnia 13 lipca 2023 roku o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw. Projekt przewiduje następujące modyfikacje pierwotnej treści aktu prawnego:
- doprecyzowanie przepisów określających kompetencje kontrolne nad systemem (również przed jego uruchomieniem) – projekt zakłada nadanie ich Wojewódzkim Inspektoratom Ochrony Środowiska, a także zwiększa uprawnienia ministra właściwego ds. ochrony środowiska;
- przesunięcie terminu wprowadzenia obowiązku zbierania opakowań po mleku i produktach mlecznych – system kaucyjny ma je objąć dopiero w styczniu 2026 roku;
- ustanowienie jednoinstancyjności postępowań dotyczących systemu kaucyjnego – co ma przyczynić się do uproszczenia procedur.
Najważniejszą zmianą jest jednak uszczelnienie systemu w celu stworzenia zamkniętego obiegu kaucji. Ma ona być pobierana na każdym etapie łańcucha dostaw, a nie tylko na końcu, od klienta docelowego. Dzięki temu system ma być skuteczniejszy. Zmniejsza się także ryzyko nadużyć w rozliczaniu kaucji.
Kiedy w Polsce zostanie wprowadzony system kaucyjny?
W Polsce system kaucyjny ma zostać wprowadzony 1 stycznia 2025 roku. Kaucja będzie pobierana za jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 l, szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 l oraz metalowe puszki o pojemności do 1 l. Więcej informacji na temat różnych zmian gospodarczych i prawnych istotnych dla przedsiębiorców znajdziesz w serwisie https://firmove.pl/.
Z korzyścią dla środowiska oraz budżetu państwa
Jak podaje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wprowadzane zmiany mają rozwiązać szereg problemów, jakie generowała pierwotna treść aktu. Największe korzyści system niesie jednak dla środowiska naturalnego. U podstaw leżą: dążenie do stworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym, zmniejszenie zanieczyszczenia na terenie Polski oraz zwiększenie poziomu odzysku odpadów.
Ponadto funkcjonowanie systemu kaucyjnego pozwoli na zmniejszenie wpłat do budżetu Unii Europejskiej z tytułu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych niepoddanych recyklingowi. Tylko w 2023 r. Polska musiała dokonać wpłaty w wysokości ok. 2,4 mld zł. System może więc w pewnym stopniu przyczynić się do poprawy stanu finansów publicznych.
