Nie zawsze dziedziczenie majątku po bliskich wiąże się z pozytywnymi emocjami. Pozostawione mieszkanie, oszczędności czy cenne pamiątki mogą stanowić wsparcie finansowe dla spadkobierców, ale równie dobrze mogą stać się źródłem prawdziwych problemów. Zdarza się, że razem z majątkiem spadkobierca przejmuje także długi. Co zrobić w takiej sytuacji?
Przyjąć czy odrzucić spadek — oto jest pytanie
Zgodnie z obowiązującym prawem spadkobierca może przyjąć spadek na trzy sposoby:
- wprost,
- z dobrodziejstwem inwentarza,
- całkowicie go odrzucić.
Każda z tych opcji wiąże się z innymi konsekwencjami. W dokładnym przeanalizowaniu sytuacji, gdy spadek dotyczy również nieruchomości, pomocna będzie konsultacja z kancelarią nieruchomości.
Przyjęcie spadku wprost oznacza, że spadkobierca przejmuje zarówno majątek, jak i długi zmarłego, bez żadnych ograniczeń. W praktyce długi przewyższają wartość odziedziczonego majątku, a zobowiązania trzeba regulować z własnych środków.
Alternatywą jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W tym przypadku spadkobierca odpowiada za długi tylko do wysokości odziedziczonego majątku. Ograniczenie odpowiedzialności nie obejmuje nieruchomości obciążonych hipoteką – jeśli dług dotyczy kredytu hipotecznego, wierzyciel ma prawo dochodzić spłaty całości zadłużenia.
Ostatnią możliwością jest odrzucenie spadku. Taki krok całkowicie zwalnia z odpowiedzialności za długi, ale jednocześnie oznacza rezygnację z całego majątku. Jeśli spadkobierca zdecyduje się na ten krok, spadek przechodzi na kolejne osoby w linii dziedziczenia, w tym dzieci.
Jak odrzucić spadek?
Chcąc uniknąć przejęcia długów, należy odrzucić spadek w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedzieliśmy się o powołaniu do spadku. W tym celu musimy złożyć stosowne oświadczenie przed sądem lub u notariusza. Po upływie tego okresu brak działania skutkuje automatycznym przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Decyzji o odrzuceniu spadku nie można cofnąć. Po odrzuceniu spadku długi przechodzą na kolejnych spadkobierców wskazanych w testamencie lub wynikających z dziedziczenia ustawowego.
Czy zawsze warto odrzucać spadek?
Dziedziczenie długów kojarzy się z kłopotami, ale w niektórych sytuacjach może się opłacać, np. nieruchomość o wysokiej wartości, której zadłużenie stanowi niewielką część jej rynkowej ceny. W takim przypadku przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest korzystne, szczególnie jeśli dług spłacimy w dogodnych ratach lub jest szansa na jego umorzenie.
Przed podjęciem decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, dokładnie sprawdźmy, jakie zobowiązania wiążą się ze spadkiem. Ustalmy wysokość zadłużenia, jego charakter oraz ewentualne przedawnienie roszczeń. Wierzyciele często są skłonni do negocjacji, szczególnie jeśli dług był już wcześniej przedmiotem postępowania windykacyjnego.
Decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinna być dobrze przemyślana. Warto jak najszybciej uzyskać pełne informacje na temat odziedziczonego majątku i zobowiązań, a w razie wątpliwości skorzystać z pomocy prawnej.
