Psychologia inwestowania i emocje mogą silnie wpływać na konstrukcję portfela akcji, prowadząc zarówno do nadmiernej koncentracji, jak i chaotycznego rozproszenia aktywów. Eksperci wskazują, że sama liczba spółek nie przesądza jeszcze o bezpieczeństwie inwestycji, a kluczowe znaczenie ma jakość dywersyfikacji i konsekwencja w zarządzaniu portfelem.
Więcej spółek nie zawsze oznacza mniejsze ryzyko
Inwestorzy detaliczni często ulegają FOMO, impulsom medialnym i chwilowym trendom wzrostowym, dokupując kolejne przypadkowe walory i zwiększając udział akcji w portfelu nawet do blisko 100 proc.
Tymczasem klasyczna teoria portfelowa Markowitza pokazuje, że największa redukcja ryzyka specyficznego następuje przy przejściu od jednej do kilkunastu spółek: przy 1–5 walorach ryzyko pozostaje najwyższe, przy 6–12 gwałtownie spada, a zakres 15–20 spółek uznawany jest za punkt bliski optimum. Powyżej 25 pozycji korzyści z dalszej dywersyfikacji są już marginalne, a rośnie ryzyko rozmycia stóp zwrotu, wyższych kosztów prowizyjnych i paraliżu informacyjnego, określanego przez Petera Lyncha mianem „diworsification”.
Kluczowe są korelacje, sektory i odporność inwestora na emocje
Nie istnieje uniwersalna liczba spółek odpowiednia dla każdego, ponieważ znaczenie mają m.in. korelacje między firmami, dywersyfikacja sektorowa, geograficzna i walutowa oraz wielkość poszczególnych pozycji. Jako bardziej pragmatyczne rozwiązanie wskazano strategię Core-Satellite, w której stabilny rdzeń portfela opiera się na instrumentach o niskiej zmienności lub szerokich funduszach indeksowych, a część satelitarna obejmuje starannie dobrane akcje 15–20 spółek.
Dominik Osowski z Biura Maklerskiego Banku BNP Paribas zaznacza, że przy doborze walorów liczą się nie tylko branża i płynność, ale też perspektywy wynikowe, jakość biznesu, przewidywalność przepływów pieniężnych i polityka dywidendowa. W ocenie ekspertów największym wyzwaniem dla inwestora pozostaje jednak opanowanie emocji, bo efektywna struktura portfela wymaga systematyczności, konsekwencji i metodycznego działania.
