Ministerstwo Finansów pracuje nad przepisami, które mają przyspieszyć odejście od WIBOR-u i zastąpienie go wskaźnikiem PolSTR. Planowana operacja może objąć ponad 3 mln kredytobiorców, a nowe umowy od 1 stycznia 2027 r. mają być oparte już na nowym wskaźniku.
Banki dostały aneksy, a WIBOR ma zniknąć z nowych umów
Kluczową rolę w reformie odgrywają GPW Benchmark i Komisja Nadzoru Finansowego. Po ogłoszeniu 18 maja daty zamknięcia WIBOR-u GPW Benchmark zaczęła rozsyłać bankom i innym instytucjom aneksy do umów licencyjnych, dając im miesiąc na podpis. Dokument ogranicza możliwość stosowania WIBID-u i WIBOR-u w nowych umowach do 31 grudnia 2026 r.
Za naruszenie przewidziano karę w wysokości trzykrotności opłaty licencyjnej oraz możliwość dochodzenia dodatkowego odszkodowania, a brak podpisu ma skutkować wypowiedzeniem licencji. KNF zapowiedziała z kolei działania wobec podmiotów, które po 1 stycznia 2027 r. nadal zastosują WIBOR w nowych kontraktach.
Masowe aneksy dla klientów i wątpliwości wokół podstaw prawnych
Projekt ustawy ma umożliwić zastąpienie WIBOR-u w istniejących umowach poprzez masowe aneksowanie, co oznacza, że listy o zmianie oprocentowania może otrzymać ponad 3 mln kredytobiorców. Resort daje bankom dziewięć miesięcy na przeprowadzenie całej operacji, a klientom dwa miesiące na decyzję, przy czym rekomenduje obniżenie marży, aby zachęcić do podpisu. Jednocześnie wskazuje się, że przy zmianie WIBOR-u na PolSTR bank może doliczyć do marży dodatkowy spread korygujący.
W tle pozostają jednak istotne ryzyka: według części opinii Polska nie ma kompetencji do samodzielnego wprowadzenia takich regulacji, bo uprawnienia w tym zakresie przysługują Komisji Europejskiej. Dodatkowo rynek produktów opartych na PolSTR jest dziś bardzo ograniczony. Poza obligacjami skarbowymi o wartości ok. 40 mld zł praktycznie nie funkcjonuje, choć Pekao zapowiedziało już kredyt obrotowy dla firm oparty na tym wskaźniku. Problem zmian może objąć także banki spółdzielcze, leasing, faktoring oraz samorządy emitujące obligacje oparte na WIBOR-ze nawet do 2042 r.
