Reforma wskaźników referencyjnych, która ma zastąpić WIBOR i obejmuje rynek szacowany na 7–10 bln zł, od początku prowadzona była przez niewielkie grono decydentów. Jak wynika z ustaleń opisywanych przez money.pl, protokoły z kluczowych posiedzeń komitetu, na których wybrano następcę WIBOR-u, nie zostały ujawnione.
Osiem osób decydowało o reformie wartej biliony złotych
Kluczowe decyzje w sprawie reformy podejmuje Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych, liczący oficjalnie osiem osób i działający bez odrębnej podstawy ustawowej, na mocy decyzji administracyjnej KNF.
To właśnie na przełomie sierpnia i września 2022 r. sześć osób w głosowaniu wskazało WIRON jako następcę WIBOR-u, jednak protokoły z posiedzeń z 25 sierpnia i 1 września 2022 r., o które wystąpił money.pl, nie zostały udostępnione. Dodatkowo w składzie komitetu nie ma przedstawiciela kredytobiorców detalicznych, a UOKiK przekazał, że nie otrzymał od komitetu ani grup roboczych próśb o stanowisko dotyczące rekomendacji dla segmentu konsumenckiego i nie deklarował wsparcia dla działań komunikacyjnych wokół reformy.
Zmiana kursu: od WIRON-u do PolSTR i dłuższego życia WIBOR-u
Reforma prowadzona od czterech lat napotkała kolejne zwroty akcji. Na początku 2024 r. GPW Benchmark zawiesiła publikację jednego z wariantów WIRON po wykryciu błędów w danych, a ING Bank Śląski w czerwcu 2024 r. wycofał ofertę hipotek opartych na tym wskaźniku.
Następnie 10 grudnia 2024 r. wybrano PolSTR jako docelowego następcę WIBOR-u, 25 stycznia 2025 r. nadano mu nazwę, a publikacja ruszyła 2 czerwca 2025 r. Jednocześnie pierwotny plan zakładał wygaszenie WIBOR-u z końcem 2027 r., jednak 18 maja 2026 r. GPW Benchmark ogłosiła jego publikację do końca 2036 r., a 19 czerwca Komitet Stabilności Finansowej uznał, że ponad dziesięcioletni okres wygaszania jest wystarczający i nie ma potrzeby wyznaczania zamiennika.
W tle pozostają także pytania o proces konsultacji i podstawy prawne reformy. Rzecznik Finansowy wskazał, że kontakty z grupą roboczą miały charakter informacyjny, a Ministerstwo Finansów zaprzeczyło, aby zabiegało o wydłużenie likwidacji WIBOR-u, jednocześnie przyznając, że nie zamawiało odrębnej opinii eksperckiej o zgodności kluczowych przepisów z Konstytucją i prawem UE.
