Ceny części surowców biją rekordy, a sytuacja na rynku metali przemysłowych pozostaje napięta. Eksperci VIG/C-Quadrat TFI oceniają, że w kolejnych latach popyt na surowce będzie dalej rósł, napędzany przez rozwój energetyki, centrów danych oraz sektora obronnego.
Energetyka i AI zwiększają presję na metale przemysłowe
Według VIG/C-Quadrat TFI głównymi źródłami wzrostu zapotrzebowania na surowce mają być elektryfikacja gospodarki, rozbudowa sieci energetycznych, budowa centrów danych oraz inwestycje w obronność i kosmos.
porównania przygotowanego przez Marka Kaźmierczaka wynika, że najmocniej popyt na metale przemysłowe powinny generować energetyka wiatrowa i jądrowa, a także segment pojazdów elektrycznych i magazynów energii. Wśród surowców o największym potencjale popytowym wskazano przede wszystkim miedź i aluminium, a w mniejszym stopniu nikiel i chrom.
Skala potrzeb jest duża: intensywność wykorzystania metali w energetyce słonecznej i wiatrowej jest od 6 do 13 razy większa niż w elektrowniach gazowych, do produkcji auta elektrycznego potrzeba ponad dwa razy więcej miedzi niż do samochodu spalinowego, a budowa jednego transformatora wysokiego napięcia może wymagać nawet 300 ton stali.
Dodatkowym czynnikiem jest rozwój AI – zapotrzebowanie na moc energetyczną w centrach danych rośnie w tempie 40 proc. rocznie i ma sięgnąć 117 GW do 2030 roku. Ograniczona dostępność surowców już dziś opóźnia nawet połowę planowanych projektów data center, a w USA czas podłączenia takich obiektów do sieci coraz częściej wynosi od 5 do 10 lat.
Jednocześnie koszty energii w projektach data center wzrosły do 40-50 proc. całkowitych nakładów, wobec około 25 proc. historycznie, podczas gdy siedem największych firm technologicznych ma przeznaczyć w tym roku na centra danych 800-900 mld dolarów.
Deficyty podaży i dominacja Chin pozostają kluczowym ryzykiem
Eksperci VIG/C-Quadrat TFI podkreślają, że nic nie wskazuje, aby w najbliższych latach sytuacja na rynku surowców miała się wyraźnie poprawić. Według Marka Kaźmierczaka w produkcji większości kluczowych metali, z wyjątkiem litu, kobaltu i niklu, dominują Chiny, a ich udział często przekracza 70 proc., co zwiększa ryzyko dla globalnych łańcuchów dostaw. Szczególnie napięta ma pozostać sytuacja na rynku miedzi, gdzie przez kolejne lata oczekiwany jest permanentny deficyt.
Deficyt podaży utrzymuje się także na rynku srebra już od pięciu lat i według prognoz wystąpi również w tym roku, przy czym inwestorzy spekulacyjni kontrolują nawet 20 proc. tego rynku. Dodatkowym źródłem presji jest sektor obronny i kosmiczny – globalne wydatki na obronność przekraczają 2,7 bln dolarów rocznie, a ich udział w światowym PKB od 2021 roku wynosi 2,5 proc., najwyżej od ponad 15 lat. Branże te są szczególnie wrażliwe na dostępność takich metali jak tytan, ren, gal, german i wolfram.
W tle pozostają też metale szlachetne: banki centralne odpowiadają dziś za 20 proc. popytu na złoto, choć największe wykorzystanie kruszcu nadal przypada na jubilerstwo oraz produkcję monet i sztabek.
